Türkiye’deki dijital konaklama pazarını yakından ilgilendiren düzenlemenin ayrıntıları belli oldu. Daha önce hazırlıkları gündeme gelen yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin kanun teklifi Meclis’e taşındı.
Düzenleme, yabancı merkezli platformların Türkiye’de hangi koşullarda faaliyet gösterebileceğinden otellerle kurdukları ticari ilişkilere, komisyonlardan yaptırımlara kadar geniş bir alanı kapsıyor.
İki yıllık izin için 5 milyon TL
Teklif yasalaşırsa yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de hizmet verebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması gerekecek.
İki yıl geçerli olacak belgenin ücreti 5 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülürken Cumhurbaşkanı’na bedeli iki katına çıkarma veya yarısına kadar indirme yetkisi verilmesi de teklifte yer alıyor.
İzin başvurusu yapacak platformların dijital hizmet vergisi mükellefi olması, vergi borcu bulunmaması ve Türkiye’de tebligat yapılabilecek bir adres göstermesi de şartlar arasında bulunuyor.
Türkiye’de temsilci bulunduracaklar
Yeni sistemin önemli unsurlarından biri de yerel temsilcilik olacak.
Platformların Türkiye’deki resmi ve hukuki süreçleri yürütecek en az bir yetkili temsilci belirlemesi gerekecek. Gerçek kişi olarak görevlendirilen temsilcinin Türk vatandaşı olması ve Türkiye’de ikamet etmesi şartı aranacak. Temsilcinin bir şirket olması durumunda da şirketi temsil yetkisine sahip kişilerden en az birinin aynı koşulları taşıması gerekecek.
Komisyona yüzde 17 tavan
Düzenlemenin turizm işletmelerini doğrudan ilgilendiren maddelerinden biri platform komisyonlarına ilişkin.
Teklife göre yabancı dijital konaklama platformlarının bir satış üzerinden farklı adlar altında tahsil edeceği toplam bedel yüzde 17’yi geçemeyecek. Oran, KDV hariç satış bedeli üzerinden hesaplanacak.
Sınırın aşılması halinde fazla tahsil edilen tutarın 10 katı kadar idari para cezası uygulanabilecek. Aynı ihlalin tekrarlanması cezayı artırabilecek, üçüncü tekrarda ise platformun izin belgesinin iptali gündeme gelebilecek.
Oteller kendi fiyatını belirleyebilecek
Teklif yalnızca platformların Türkiye’deki hukuki statüsünü değil, konaklama işletmeleriyle kurdukları ticari ilişkinin sınırlarını da düzenliyor.
Buna göre platformlar, otellerin veya diğer hizmet sağlayıcıların kendi internet siteleri ya da alternatif satış kanallarında aynı veya farklı fiyatlarla satış yapmasını engelleyemeyecek. İşletmelerin kampanyalara katılmaya zorlanmasının da önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemede sıralama ve tavsiye sistemlerine ilişkin hükümler de bulunuyor. Bir işletmenin kamu kurumlarına veya yargıya başvurmuş olması nedeniyle platformdaki görünürlüğünün düşürülmesi, hizmetinin sınırlandırılması ya da hesabının askıya alınması mümkün olmayacak.
Turizm payı da ödenecek
Yabancı platformların Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’na ödeme yapması da öngörülüyor. Teklifte turizm payı on binde 7,5 olarak belirlenirken hesaplamada dijital hizmet vergisi matrahının esas alınması planlanıyor.
Platformların doğrudan satış yapabileceği alanlar da tanımlanıyor. Bakanlık belgeli konaklama tesisleri ile izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların rezervasyonları ve elektronik uçak bileti satışları bu kapsamda bulunuyor.
Kurallara uymayana erişim engeli
Teklifin yaptırım tarafında para cezalarının yanı sıra faaliyet izninin iptali ve erişim engeli de bulunuyor.
Bakanlıktan izin almadan Türkiye’de faaliyet gösteren veya izin belgesi iptal edilen yabancı dijital konaklama platformları hakkında erişimin engellenmesi kararı verilebilecek. Bakanlığın kararı 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulacak.
Düzenleme şu aşamada kanun teklifi niteliğinde. Dolayısıyla Booking.com veya diğer yabancı platformlar açısından yeni kurallar henüz yürürlüğe girmiş değil. Teklifin yasalaşabilmesi için TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
